Barbakan

Odkrywanie krakowskiego Starego Miasta zwyczajowo zaczynamy przy Bramie Floriańskiej –najważniejszej z krakowskich bram wiodących do miasta. Tuż obok znajduje się Barbakan – jeden z najbardziej charakterystycznych elementów architektury militarnej Krakowa i równocześnie jedna z niewielu tego rodzaju budowli zachowanych w Polsce.

Historia Barbakanu

Barbakan został wzniesiony pod koniec XV wieku jako element fortyfikacji wzmacniający obronę Krakowa od północnej strony. Po przegranej bitwie pod Koźminem w 1497 roku obawiano się w Krakowie najazdu wołosko-tureckiego. Barbakan trwał spokojnie aż do początku XIX wieku, kiedy to nad nim i nad pobliską Bramą Floriańską zawisła groźba rozebrania spowodowana decyzją cesarza austriackiego Franciszka II. Dzięki wstawiennictwu senatorów Feliksa Radwańskiego oraz Floriana Straszewskiego Barbakan został ocalony wraz z krótkim odcinkiem murów miejskich. Jego pozostawienie tłumaczono groźbą wiejących od północy wiatrów, które nie zatrzymywane dawałyby się we znaki spacerującym po Rynku mieszkańcom. 

W 1910 roku, w pięćsetną rocznicę bitwy grunwaldzkiej, narodziła się idea umieszczenia wewnątrz Barbakanu planowanej Panoramy Grunwaldzkiej. Komitet do spraw opieki nad zabytkami we Wiedniu nie poparł jednak tego pomysłu, a projekt nie został nigdy zrealizowany.

Barbakan widziany od strony ulicy Floriańskiej

Opis Barbakanu

Obserwując Barbakan z zewnątrz, widzimy obiekt o kształcie wycinka koła. Z racji okresu, w którym powstawał, jest budowlą gotycką zwieńczoną siedmioma wieżyczkami obserwacyjnymi. Średnica Barbakanu jako okręgu to 24 metry, a mury osiągające grubość do 3 metrów stanowiły jego dodatkową ochronę. Co ciekawe, Barbakan był połączony z Bramą Floriańską tak zwaną szyją. Mury szyi, dodatkowo wzmocnione, miały swoje elementy obronne, czyli hurdycje. Znajdowały się tam również otwory strzelnicze.

Główne wejście do Barbakanu znajdowało się od strony Kleparza. Było to podyktowane względami dodatkowej ochrony bramy, między innymi możliwością kierowania ognia flankowego z murów miejskich. Barbakan i mury były otoczone fosą szeroką na 24 metry i głęboką na 3,5 metra.