Rynek Główny

Rynek Główny w Krakowie to jedna z wizytówek miasta oraz miejsce spotkań i wydarzeń kulturalnych. To znana na całym świecie atrakcja turystyczna, gdzie tłumnie gromadzą się zarówno mieszkańcy, jak i turyści spragnieni kultury i sztuki. Nieco więcej informacji o tym miejscu znajdziecie poniżej.

Historia

Dzieje Rynku w Krakowie są nierozerwalnie połączone z dziejami Starego Miasta. W ramach lokacji Krakowa (Starego Miasta) w 1257 roku Rynek został wyznaczony w oparciu o regularną sieć mierniczą. Wymiary 200 × 200 metrów czyniły i czynią go jednym z największych średniowiecznych placów miejskich. Od samego początku na Rynku koncentrowało się życie handlowe miasta. Poszczególne części placu stanowiły miejsca handlu określonymi dobrami, stąd rynek kurzy, ołowiany i miedziany. Obszarem pomocniczym dla Rynku Głównego był Mały Rynek (zwany także Tandetą), gdzie handlowano między innymi mięsem. Pozostałością po tamtych czasach i jednym z najbardziej charakterystycznych budynków Starego Miasta są Sukiennice, czyli dawne kramy sukienne. Ówczesna nazwa Rynku – der Ring (dosłownie ‘pierścień’) – pochodziła od kształtu ulicy otaczającej plac. Środek tego placu przypadał w ówczesnym „krzyżu” Sukiennic.

Kolejne wieki przyniosły rozbudowę Rynku i jego okolic. Wokół wzniesiono wiele domów bogatych kupców i mieszczan krakowskich przebudowywanych w kolejnych stuleciach (na przykład pałac Krzysztofory, Szara Kamienica). W drugiej połowie XIV wieku pojawił się bruk, a dawne drewniane budynki były stopniowo zastępowane murowanymi. 

Rynek Główny to miejsce, gdzie odbywały się wydarzenia o charakterze ingresów, hołdów, parad czy triumfów. Do najważniejszych należał hołd Albrechta Hohenzollerna złożony polskiemu królowi Zygmuntowi Staremu (w 1525 roku) i odczytanie uroczystej przysięgi i aktu powstania insurekcji kościuszkowskiej przez samego Tadeusza Kościuszkę (w 1794 roku). Rynek była także miejscem wykonywania wyroków śmierci (ścinania głów przez kata) i wymierzania innych kar – przy wejściu do kościoła Mariackiego wciąż znajdują się kuny, czyli metalowe obręcze zakładane na ręce lub szyje skazanych.

W XIX wieku w Krakowie, a co za tym idzie także na Rynku, doszło do wielu zmian spowodowanych czynnikami ekonomicznymi i katastrofami (między innymi pożarem Krakowa w 1850 roku). Wyburzono ratusz (do dziś pozostała tylko wieża), przebudowano Sukiennice, pojawił się również tramwaj konny, a potem elektryczny.

Na krótki czas okupacji nazwa Rynku została zmieniona na Adolf Hitler Platz. Po wyzwoleniu Krakowa powróciły stare nazwy ulic i placów.

Pomnik Adama Mickiewicza i Kościół Mariacki na krakowskim Rynku

Obiekty

W obrębie krakowskiego Rynku znajduje się duża część najbardziej znanych zabytków Krakowa.

Kościół Mariacki – fara miejska Krakowa, kościół, którego początki sięgają XIII wieku; w środku barokowe wnętrza, piękna polichromia oraz największy drewniany gotycki ołtarz w Europie.

Sukiennice – dawne kramy sukienne. Obecnie w budynku znajduje się oddział Muzeum Narodowego w Krakowie – Galeria Sztuki Polskiej XIX wieku, a w podziemiach nowoczesne muzeum Rynek Podziemny.

Wieża ratuszowa – gotycka wieża z XV wieku, jedyna pozostałość po zburzonym w 1820 roku ratuszu, obecnie oddział Muzeum Krakowa.

Pomnik Adama Mickiewicza – pomnik jednego z największych polskich wieszczów odsłonięty w 1898 roku.

Wierzynek – restauracja przy krakowskim Rynku, wedle legendy miejsce uczty Kazimierza Wielkiego i zaproszonych przez niego władców.

Kościół św. Wojciecha – jeden z najstarszych kościołów Krakowa, pierwotnie romański, potem przebudowany w stylu barokowym

Rynek Główny z ratuszem, Sukiennicami i Kościołem Św. Wojciecha z lotu ptaka

Imprezy i wydarzenia

Rynek Główny w Krakowie jest znany z wielu imprez kulturalnych, zarówno cyklicznych jak i tych organizowanych spontanicznie. Do najbardziej znanych i największych należy Finał Wielkiej Orkiestry Świątecznej Pomocy odbywający się co roku w styczniu. Również w styczniu ma miejsce konkurs szopek krakowskich, którego tradycja sięga 1937 roku. Kolejnymi cyklicznymi imprezami są jarmark wielkanocny, intronizacja króla kurkowego i marsz Lajkonika. Na Rynku ma również miejsce inauguracja Juwenaliów, zaś latem Cepeliada, czyli targi sztyki ludowej. Wielu turystów ściąga organizowana od 2000 roku parada smoków. Tuż przed Bożym Narodzeniem mają miejsce targi bożonarodzeniowe, a na koniec roku odbywa się zabawa sylwestrowa.