Rampa w obozie Auschwitz II-Birkenau

Znaczenie rampy w kontekście Zagłady

Zgodnie z założeniami „ostatecznego rozwiązania kwestii żydowskiej”, przyjętymi na konferencji w Wannsee w styczniu 1942 roku, głównym środkiem transportu Żydów, a także więźniów innych grup narodowościowych i etnicznych, były linie kolejowe. Pociągi zatrzymywały się zaś przy specjalnie zbudowanych rampach.

Pierwsza rampa powstała w pobliżu obozu Auschwitz I i przez cały okres istnienia obozu macierzystego transporty zatrzymywały się właśnie tam. Druga rampa znajdująca się w rejonie dworca towarowego powstała w 1942 roku. Z tego samego dworca został poprowadzony łącznik do trzeciej rampy ulokowanej w obrębie obozu Auschwitz II. Rampa w obozie w Birkenau została ukończona tuż przed majem 1944 roku, kiedy rozpoczęły się masowe transporty Żydów z Węgier.

Położenie 

Rampa w obozie Auschwitz II znajduje się w centralnej części zabudowań obozowych. Na początku 1944 roku została tam doprowadzona linia kolejowa ze wschodu, wiodąca przez bramę w budynku, gdzie dziś znajduje się początek trasy zwiedzania. Od zachodu rampa przylegała do krematoriów II i III (obecnie stoi między nimi pomnik). Na południe od rampy znajdowały się sektory BIa i BIb wraz z bramą pomiędzy nimi, od północnej strony zaś największy pod względem powierzchni sektor BII z pod sektorami od BIIa do BIId.

Rampa w Auschwitz II-Birkenau

Wykorzystanie. Historia Zagłady

Już plan rozbudowy obozu Auschwitz II pochodzący z końca 1941 roku zakładał powstanie rampy. Jej budowę rozpoczęto w 1943 roku, a ukończono wiosną 1944 roku.

W okresie od maja do października 1944 roku dokonywano w tym miejscu selekcji. W ciągu zaledwie dwóch miesięcy (maj–czerwiec 1944 roku) do obozu przywieziono 430 tysięcy Żydów z Węgier, a jesienią 67 tysięcy Żydów z getta łódzkiego. W trakcie trwania powstania warszawskiego do Birkenau docierały także transporty z mieszkańcami stolicy. Rampa w Birkenau, podobnie jak dwie starsze, była miejscem załadunku więźniów i ich transportu do innych podobozów Auschwitz oraz obozów koncentracyjnych w całej Europie.

Selekcja Żydów na rampie w Auschwitz II-Birkenau

Rampa jako miejsce pamięci. Wagon

Podczas zwiedzania muzeum Auschwitz II-Birkenau jednym z punktów, przy którym się zatrzymujemy, jest rampa z wagonem. Kilka minut piechotą od bramy wejściowej, w stronę pomnika na końcu i ruin krematoriów, skręcamy w prawo i zatrzymujemy się przy rampie. Ma ona kilkaset metrów długości, z obu stron jest otoczona torami bocznicy kolejowej. W tym miejscu, znanym choćby ze zdjęć w albumie Lili Jacob, dokonywano selekcji. Wagon symbolizuje tragedie tych, którzy dotarli do Birkenau, ale i tych, którzy zginęli w trakcie transportu. Na dwóch małych tabliczkach widnieją inskrypcje upamiętniające ofiary deportacji z Węgier

Wagon bydlęcy na rampie w obozie Auschwitz II – za pomocą takich naziści dostarczali ludzi do Auschwitz